Hamile kedi ve köpekler de bakım

Hamile kedi ve köpekler de bakım

30 Mart 2019 Makale 0

Yavru sahibi olmak istiyorsanız çiftleşme tarihini kaydetmek önemlidir, böylece doğumun olacağı tarih hesaplanabilir. Bir kedi ya da köpeğin hamileliğinin ortalama süresi 57-67 gündür. Kedi ya da köpeğiniz 57 günden önce doğuma başlarsa yavrular hayatta kalmak için çok zayıf olacaklardır. Bununla birlikte gebelik süresi 67 günden daha uzun sürerse kontrol ettirmek için veterinerinize başvurmalısınız.

Hamilelik belirtileri şunlardır:

– Hamileliğin ikinci yarısı boyunca % 40 oranında bir ağırlık artışı olur,

– Meme başları, 28. güne kadar büyür ve kendini belli etmeye başlar,

– Meme bezleri, yaklaşık 35 günden sonra gelişmeye başlar ve süt doğumdan bir iki hafta önce memelerden gelmeye başlayabilir.

– 30-35. günden sonra vulvadan mukus akıntısı olabilir. Gebeliğin 20.-30. günü arasında anne fazla kilolu, sinirli veya gergin değilse yavruları palpe ederek gebeliği teyit etmek mümkündür, bununla birlikte elle yoklama düşüğe neden olabileceğinden en iyisi ultrason muayenesi için veteriner muayenesine götürmek en doğru yol olacaktır. Mevcut yavruların sayısı ultrason yoluyla yaklaşık olarak belirlenebilirse de, tüm yavruları tam olarak tespit etmek her zaman mümkün değildir.

Beslenme

Hamile veya emzikli bir annenin beslenmesi dengeli ve eksiksiz bir diyet gerektirir. Gebeliğin beşinci haftasını aşan bir annenin beslenmesinde kullanılan mama miktarı haftada % 10 artmalı ve eğer günde bir öğün veriliyorsa iki öğüne çıkarılmalıdır. Doğumdan sonra ise mama kabında sürekli mama bulundurulmalı ve istediği kadar yemesine müsaade edilmelidir. Aslında emziren anneler, enerji ve kalsiyum bakımından daha zengin gıdalarla beslenmelidir. Özellikle yavru sayısı fazla olan annelerin beslenmesinde bu hususa özellikle dikkat edilmelidir.

Bu amaçla, kalsiyum açısından zenginleştirilmiş özel mamalar verilebileceği gibi, normal beslenmesine ek olarak kalsiyumca çok zengin olan bazı peynirler tuzsuz olmak şartıyla (kaşar vb.) annenin kilosuna göre günde 100gr ile 300gr arasında rendelenmiş olarak verilebilir. Yine gebelik ve doğum sonrası annenin kilosuna göre uygun miktarda yoğurt beslenme rejimine ilave edilmelidir.

Parazit kontrolü ve mücadelesi

Anne, yavruları için bulaşma kaynağı olduğundan, gebelik (gebeliğin 42. gününden sonra) ve laktasyon boyunca düzenli olarak parazit mücadelesi yapılmalıdır. Anneden yavrulara, plasenta, süt ya da dışkı yoluyla paraziter bulaşma olması çok kolaydır. Eğer bulaşma olursa yavruların gelişmesi olumsuz yönde etkilenecektir.

Doğum

Doğumun başlayacağına dair en güvenilir bulgu, doğumdan yaklaşık 24 saat önce çekirdek vücut sıcaklığında 1 °C düşüş olmasıdır. Genelde süt, doğum gerçekleşene kadar üretilmez. Ama bazı hayvanlarda doğum gerçekleşmeden önce memeden süt gelebilir.

Doğum üç aşamaya ayrılabilir:

Aşama 1: Uterus kasılmalarının başlaması ile başlar. Anne kendine yuva yapar, huzursuzdur, titreme, iştahsızlık ve kusma görülebilir. Vulva şişmiş, yumuşamış ve net bir mukus akıntısı vardır. Bahsedilen tüm işaretler, ilk aşamada gittikçe daha şiddetli ve devamlı hale gelir. Ortalama olarak bu aşama 6-12 saat arasında sürer, ancak kasılmaların 24 saate kadar uzaması ve doğumun gerçekleşmemesi normal olmayabilir. Bu aşamada mutlaka veteriner kontrolü yapılmalıdır.  

Aşama 2: Bu,  aşama 1,5 ila 4 saat arasında sürer. Başlangıçta yavrudan önce su kesesi görünür. Sonra su kesesi patlar ve ilk yavru görünür. Serviksin (rahim ağzı) tam genişlemesi ile ilk yavrunun servikal kanala girişi başlar, ilk yavrunun doğumu sırasında belirgin karın kasılmaları olacaktır. Yavruların çoğunluğu yavru zarlarından temiz doğar.  Fakat bazen yavru zarları ile kaplı olabileceği ve bu zarlar nedeniyle nefes alamayıp boğulabileceği göz önünde tutulmalıdır. Böyle bir durumda yardımcı olunmalıdır. Bu aşamanın sonunda doğum sıvıları, aralıklı olarak akıntı halinde gelecek ve anne tekrar tekrar kendini temizleyecektir.

Aşama 3: Anne genellikle doğum sonrası, 10 dakika ila 3 saat arasında yavruları ile beraber kalır. Doğum sonrası genellikle her yavrudan sonra yavru zarları yırtılır ve göbek kordonunu ısırılarak koparılır, anne tarafından yenilir. Eğer anne bu zar ve kalıntıları yememiş ise alıp temizlemek gerekir. Daha sonra anne yavrularını şiddetle yalar, kurutur, ısıtır ve canlandırır. Bu aşamadan sonra anne yatar, solunumu yavaşlar ve derinleşir dinlenmeye geçer. Anne sessiz ortamda tutulmalı ve içmesi için ılık su verilmelidir. Bu aşamada katı yiyecek verilmemelidir. En azından dinlenme aşaması sona erene kadar sıvı gıda dışında gıdalar verilmemelidir. 3. Aşamanın da sona ermesini takip eden sonraki günde anne ve yavrular veteriner tarafından kontrol edilir.

Veteriner çağırma zamanı

Eğer doğum normal ilerliyorsa, anne tüm yavruları doğuruncaya kadar rahat bırakılmalı ve daha sonra yavrularını emzirmesi sağlanmalıdır.

Eğer aşağıdaki durumlar ile karşılaşırsanız mutlaka veteriner hekime başvurmalısınız:

– Doğum başlangıcından bu yana 2 saatten fazla bir süre geçti ve yavrular doğmadıysa,

– Doğan bir yavru ölü ve/veya siyahlaşmış-morarmış ise,

– Yavruların rahimden çıkışı arasında 2 saatten fazla zaman varsa ve anne hala kasılıyorsa,

– Su kesesi patlamasına rağmen 1-2 saat içinde yavruların doğumu olmamışsa,

– Yavru doğum kanalında takılmış ve anne 15 dakika içinde yavruyu çıkaramamışsa,

– Herhangi bir yavru doğumdan 3 saat sonra hala anne tarafından emzirilmemişse,

Mutlaka bir veteriner hekim tarafından tamamlayıcı tedavi uygulanmalıdır.

Her şeyin iyi olduğundan emin olmak için ilk haftalarda anne ve yavruları yakından gözlemlemek önemlidir ve annenin yavrularda yetecek kadar sütü olup olmadığı takip edilmelidir. İlk 2 hafta boyunca yavrular mümkün olduğunca az ele alınmalıdır. Yavrular her gün vücut ağırlığının yaklaşık % 10’u kadar kilo almalıdır.

Eklampsi (Süt humması)

Bu, bazı anneleri, özellikle büyük ve çok sayıda yavruları olan küçük köpekleri etkileyen bir durumdur. Genellikle annenin süt üretiminin en çok olduğu ilk üç haftalık dönemde oluşur. Annenin kan kalsiyum seviyesinin düşmesinden dolayı şekillenir. Belirtileri genellikle aşırı hızlı nefes alma, huzursuzluk, seğirme ve titremedir.

Bu bir ACİL DURUM dur. Eğer annenin bu semptomları gösterdiğinden şüpheleniyorsanız, en kısa sürede veteriner hekiminize ulaşınız.

Derhal tedavi edilmezse ölümle sonuçlanabilir. Bu durumu önlemek için annenin dengeli bir diyetle beslendiğinden emin olunuz. D vitamini ve hekiminizin önereceği kalsiyum takviyelerini kullanarak gıdalardakine ek kalsiyum verebilirsiniz.

Mastitis (meme bezinin enfeksiyonu)

Enfeksiyon bulguları için anne hayvanınızın memelerini inceleyin. Ağrılı, kırmızı, sert, şişmiş ya da alışılmadık bir akıntı olması durumunda, veteriner hekiminize danışın. Mastitisin ilerlemesi durumunda hastalıklı memeden emecek olan yavrularda hasta olacaktır. Ayrıca tedavi edilmeyen mastitis nedeniyle annenin genel durumu bozulup sütü de çekilebilir. Bu durum yavruların aç kalmasına ve hatta fark edilmezse ölümüne yol açabilir.  

Beslenme

Büyük ırk anne köpekler için katı yiyeceklere geçiş yaklaşık 3 hafta ve küçük ırklar için yaklaşık 4 hafta sürebilir. Bu aşamada besleyici ve dengeli kuru mama (2 kısım kaliteli köpek maması 1 kısım suya seyreltilir) yumuşatılarak sığ ve geniş ağızlı bir kapta verilebilir. Yavru köpekler 6-8 haftalık olana kadar anneye verilen mamanın, mama su oranını, tamamen susuz kalana kadar yavaşça düşürülmelidir.

İlaveten, temiz ve tatlı su daima annenin kolayca ulaşabileceği bir yerde sürekli olarak bulunmalıdır. Emziren anneler düzenli aralıklarla günde 3 kez beslenmelidirler (15-20 dakika da beslenme bitmeli ve anne yavruları ile beraber yatabilmelidir). Yavrular 4-6 aylık yaşlarına gelene kadar (dev köpekler için 9 ay) anne sütü ve ilaveten kaliteli yavru maması ile günde 3 kez beslenebilirler, daha sonra günde iki kez beslenmeye geçilir. Anne ve yavruların sağlık kontrolü iki haftadan itibaren, 12 haftalık oluncaya kadar her iki haftada bir uzman bir veteriner hekim tarafından yapılmalıdır. Yavrular sağlık kontrolü sonrasında yaklaşık 6-8 haftalıkken aşılanmalıdır. Ayrıca sağlık takibi ve kimliklendirme amacıyla 6-8 haftalıkken mikrochip uygulaması yapılmalıdır.

 

Tüm okuyucularımıza ve evcil dostlarına sağlıklı ve mutlu günler dilerim. Sevgiyle kalın.

Dr. Kağan Ayanoğlu

      Vet.Hekim

Bir cevap yazın